Een oor werkt eenvoudig gesteld als volgt: geluid wordt als trillingen in de lucht opgevangen door de oorschelp. Via de gehoorgang worden deze trillingen naar het trommelvlies geleid, dat alles weer doorstuurt naar het slakkenhuis in het inwendige oor. Daar zetten trilhaarcellen de trillingen om in een signaal naar de hersenen, waar alles wordt omgezet in het geluid dat wij horen.

De trilhaarcellen spelen een cruciale rol in dit alles. Als geluid te hard doorkomt, kunnen ze overbelast raken. Vervolgens moeten ze met rust herstellen. Als het harde geluid te lang duurt en ze geen rust krijgen, sterven de trilhaarcellen af. Om nooit meer terug te groeien. Mensen die vaak blootstaan aan teveel geluid worden dus beetje bij beetje doof. Het maakt slechthorendheid tot een sluipmoordenaar.

Decibel

De vraag is wat onze oren aankunnen. Geluid wordt gemeten in decibels (dB). Grof gezegd kan langdurige blootstelling aan geluiden boven de 80 decibel al leiden tot hoorschade, al is dat meestal niet direct merkbaar. Geluiden boven de 120 decibel leiden direct tot blijvende schade. Maar welke activiteit levert nou hoeveel decibel op? Een overzicht:

• Een vallend blad: 10 decibel
• Gefluister: 30 decibel
• Vogelgekwetter: 40 decibel
• Geluiden in een gemiddelde woonwijk overdag: 50 decibel
• Gesprek: 60 decibel
• Doorsnee ruzie: 70 decibel
• Cabine van een vliegtuig: 80 decibel
• Langs een snelweg staan: 80 decibel
• Gillen, grasmaaien, boren in een betonmuur: 90 decibel
• Motorrijden: 95 decibel
• Maximaal volume van een mp3-speler: 100 decibel (let op: er zijn uitschieters naar 130 decibel!)
• (te) Dicht bij een start- of landingsbaan staan: 100 decibel
• Cirkelzaag: 105 decibel
• Disco of rockconcert: 110 decibel
• Pneumatische hamer: 120 decibel
• Laag overvliegend vliegtuig: 120 decibel
• Geweerschot: 140 decibel

Oplossingen

Het voorkomen van gehoorschade is al snel op te lossen met gezond verstand: geen pneumatische hamer gebruiken zonder gehoorbescherming en niet vooraan gaan staan bij een concert zonder oordopjes. Oordopjes zijn er in allerlei soorten en maten en ze filteren verschillende delen van geluid. Opticiens, audiciens en audiowinkels verkopen ze of maken ze op maat.

Wilt u zich afsluiten van omgevingsgeluiden wanneer u mobiel naar muziek luistert? Gebruik dan een koptelefoon in plaats van oordopjes. Dan hoeft u het geluid niet zo hard te zetten. Werkt u in een lawaaierige omgeving? Laat regelmatig uw gehoor testen. De kosten zijn voor uw werkgever. Maar de beste tip: geniet eens wat vaker van stilte. De haarcellen in uw slakkenhuis zullen er je dankbaar voor zijn.